Nhân Giống Thanh Long Đúng Cách

Một số điểm cần lưu ý khi xuất cây con khỏi vườn ươm.

Cây con đem trồng phải khỏe mạnh, dạng hình tốt (mọc thẳng, nhánh phân bố đều), không sâu bệnh và phát triển đồng đều. Trước khi bứng cây con cần tưới đẩm đất vườn ươm một ngày, bứng cây con có mang theo bầu đất sẽ giúp tăng tỉ lệ sống khi đem trồng. Có thể nhổ cây rễ trần, trước khi nhổ cũng nên tưới đẩm đất vườn ươm để tránh đứt rễ và đem trồng ngay. Lưu ý tránh lẫn lộn giống khi di chuyển, trong trường hợp mang đi xa nên bó cây trong bầu bẹ chuối, (chuối hột) mo cau… tưới đủ nước, tránh nắng và gió nhiều.

Sau khi trồng nếu cây con bị chết, cần kiểm tra lại các điểm sau:

• Đất bị úng nước hoặc không cung cấp đủ nước. Đất nhiễm phèn, mặn hoặc có nhiều chất hữu cơ chưa phân hủy.
• Sâu bệnh
• Sử dụng phân bón quá nhiều và bón chạm rễ
• Hệ thống rễ cây con không phát triển đầy đủ (ít rễ nhánh)

Phương pháp ươm cành

Cắt rời một phần cây như thân, cành, rễ, lá, đặt trong môi trường thích hợp để tạo ra rễ và chồi mới, hình thành cây con sống độc lập và mang những đặt tính giống như cây mẹ.

Phương pháp này có những ưu điểm như:

• Cây trồng giữ đặt tính của cây mẹ
• Cho nhiều cây con, nhanh (trung bình 1-4 tháng), cây mau cho trái khi trồng.
• Nhân giống nhanh
• Giá thành thấp

 Tuy nhiên có những khuyết điểm:

• Cây mau cồi và dễ đổ ngã do hệ thống rễ mọc cạn
• Có thể mang theo mầm bệnh từ cây mẹ, nhất là các bệnh do virus, vi khuẩn…

Môi trường ươm

Có ảnh hưởng đến tỷ lệ ra rễ và chất lượng rễ

• Môi trường đất: thường được dùng cho ươm cành, ươm rễ. Đất có sa cấu thịt pha các thì thích hợp. Có thể dùng 2 phần cát thô trộn với một phần đất, chú ý diệt tuyến trùng và mầm bệnh. Tuy nhiên môi trường đất không thích hợp, cho loại cành nhiều nhựa gỗ mềm.
• Môi trường cát: Có thể sử dụng rộng rãi vì dễ làm. Dùng cát xây dựng, đất cát giồng, sạch không có chất hữu cơ và đất. Cát thường không giữ ẩm tốt, do đó cần cung cấp nước thường xuyên. Rễ mọc ra trong môi trường cát thường dài, ít phân nhánh và giòn hơn.
• Môi trường than bùn: Thường được trộn thêm với cát để ươm, gồm 2 phần cát một phần than bùn.

Nói chung một môi trường ươm tốt cần có các yêu cầu sau:

• Đủ chặt để giữ được cành ươm, thể tích ít thay đổi trong điều kiện ẩm hoặc khô, nhất là không bị co rút khi khô.
• Giữ ẩm tốt, dễ thoát nước không khí. Nước có thể được cung cấp thường xuyên qua hệ thống vồi phun sương để duy trì tốt độ ẩm.
• Không có hột cỏ dại mầm bệnh. Có thể thanh trùng với hơi nước mà không tạo hơi độc.
• Không bị mặn, phèn.

Cách sử dụng cách kích thích ra rễ

Có mục đích làm tăng tỉ lệ hom ra rễ, tăng số lượng, chất lượng và độ đồng đều của rễ tạo ra ở hom ươm. Những chất kích thích tạo rễ được phổ biến là IBA, NAA và IAA (Indol Acetic Acid). IBA, NAA thường có ảnh hưởng kích thích ra rễ tốt hơn IAA vì IAA thường không bền trong cây phân hủy nhanh chóng trong dung dịch, không khử trùng và ánh sáng. Các dung dịch chứa IAA và IBA khi pha xong cần sử dụng ngay. Mặt khác việc kết hợp nhiều dung dịch với nhau có tác dụng cao hơn là sử dụng riêng lẽ.

Một số phương pháp xử lý gồm có:

- Nhúng nhanh: Nhúng phần gốc hom ươm trong dung dịch chất kích ra rễ khoảng 5 giây (thí dụ thuốc kích IAA, nồng độ 1000ppm). Phương pháp này nhanh, đơn giản, số lượng dung dịch hấp thu trên mỗi đơn vị bề mặt của hom ươm ổn định và ít lệ thuộc điều kiện bên ngoài hơn hai phương pháp dưới đây. Dung dịch có thể sử dụng nhiều lần, nhưng cần bảo quản tránh bốc hơi. Phương pháp này thường được áp dụng nhiều.

- Ngâm: Dung dịch xử lý được pha loãng hơn, nồng độ thay đổi từ 20- 200ppm. Gốc hom ươm được ngâm trong dung dịch 24 giờ, đặt nơi mát, sau đó đưa ngay vào môi trường ươm. Số lượng dung dịch nhận được bởi mỗi hom ươm tùy thuộc vào điều kiện môi trường, và loại cây xử lý. Dung dịch được hấp thu qua quá trình thoát hơi nước ở lá trong điều kiện ẩm, khô hơn là lạnh ẩm. Việc giữ hom ươm trong điều kiện không khí ẩm lúc nhúng tuy chậm nhưng cho kết quả chất chắn hơn. Nói chung, nồng độ dung dịch áp dụng thay đổi theo tuổi hom và loại hóa chất sử dụng.

1 Nhân giống bằng cành trong bầu ươm đất cát giồng

đặt hom thanh long vào túi ươm và cho đất vào chung quanh, nén cho đất chặt vừa

Hom sau xử lý chờ ráo, đem trồng vào bầu với độ sâu 3-5cm, không chôn sâu cành dễ bị thố

bầu ươm đã vào hom ươm

Bầu ươm sẽ được chuyển xếp vào luống chờ cây mọc mầm sẽ chuyển đêm trồng

Nhân giống bằng bột xơ dừa

Sau khi cắt cành xong, cành được bó lại để chuyển về nơi nhân giống với số lượng lớn

cắt hom nhân giống theo kích thước

Cắt cành thành từng hom theo kích thước quy định (30-40cm)

xử lý thuốc trừ bệnh cho hom ươm

Nhúng hom vào thuốc xử lý phòng bệnh, để hạn chế bệnh xâm nhập qua vết cắt gây hại cho cành.

để cành đã nhúng thuốc vào sọt cho ráo

Sọt để hom đã nhúng thuốc vào chờ khô thuốc sẽ đem trồng trên vườn ươm

trồng vào vị trí ươm

Đem ươm vào môi trường bột xơ dừa, đến khi cây mọc mầm thì chuyển vào bầu, cách này đã loại bỏ cây bị hư, chết.

ươm cây bên ngoài trước khi đưa vào bầu

Trồng vào vị trí ươm chờ cây mọc mầm mới sẽ nhổ cho vào bầu ươm

Cây sau khi trồng vào vị trí ươm chờ 20 ngày sau thì xuất hiện chồi mới

chuyển cây đã mọc mầm vào bầu ươm

Nhổ trồng vào bầu ươm bằng bột xơ dừa, tro trấu…đã được xử lý thuốc, sau đó chờ khoảng 15 ngày sau thì chuyến đến vườn trồng, cách này cây được chọn lựa qua nhiều lần nên khá tốt và đều

cho môi trường bột xơ dừa vào bầu ươm

Cho vào bầu ươm một lớp bột xơ dừa ngập 2/3 bầu ươm

nén bầu ươm

Dùng tay nén nhẹ chung quanh bầu ươm để phân bố đều bột xơ dừa

đặt cây thanh long vào bầu ươm

vào bầu thanh long bằng bột xơ dừa

Cho môi trường vào bầu ươm một tay giữ cành một tay nén chặt chung quanh để cây không bị ngã.

Để cây vào nhà lưới giảm nhiệt chờ một thời gian khoảng 15 ngày cho cây ra rễ mới sẽ chuyển đem trồng trên vườn.

chuyển cây từ nhà lưới ra sáng tự nhiên

Cây sau 15 ngày để trong nhà lưới giảm nhiệt sẽ chuyển ra ngoài nắng tự nhiên chăm sóc để chuẩn bị trồng trên vườn.

cây đã quen ánh nắng

Giống thanh long được huấn luyện từ vườn ươm sẽ trồng đạt yêu cầu kỹ thuật và phát triển tốt.

2. Nhân giống bằng cành trên luống ươm

cắt hom chuẩn bị xử lý

Cắt cành thành từng đoạn theo kích thước quy định (30-40cm)

Xử lý hom với thuốc trừ bệnh

Nhúng hom vào thuốc xử lý phòng bệnh, để hạn chế bệnh xâm nhập qua vết cắt gây hại cho hom.

để hom đã xử lý vào sọt cho ráo, sau đó đem trồng

Sọt để hom đã nhúng thuốc vào chờ khô thuốc sẽ đem trồng trên vườn ươm

Nhân giống bằng giâm hom hàng rào

Hom thanh long sau khi xử lý thuốc bệnh để ráo được chuyển đến nơi ươm xếp nghiên dựa vào cây giá đở phía trên để cây không bị ngã.

chăm sóc hom ươm theo kiểu hàng rào

Sau khi trồng xong, dùng đất lắp gốc hom thanh long để giữ không bị ngã.

nhân giống kiểu hàng rào

Sau khi trồng nhân trên vườn khoảng 1 tháng thì cành đã mọc mầm mới, có thể chuyển đem trồng tại vườn.

3. Chăm sóc vườn nhân giống

• Tưới nước: mỗi tuần tưới 3 lần, vào mùa nắng nên tưới đều đặn, để cây nhanh hồi phục, tưới vừa đủ ẩm, nếu thừa nước sẽ làm cho rễ bị thối.
• Phun phân bón lá: sau trồng 7 ngày có thể phun phân bón lá, và bón phân
• Phun thuốc trừ sâu bệnh vườn ươm: thường xuyên quan sát để phát hiện sự cố vườn ươm và xử lý kịp thời.