Đặc điểm sinh thái của cây Thanh Long

Phần này bà con cùng tìm hiểu các đặc điểm sinh thái của cây Thanh Long nhé.

1. Nhiệt độ

Cây Thanh long ruột trắng là cây nhiệt đới thuộc họ xương rồng, có nguồn gốc ở vùng sa mạc thuộc Mêhicô và Colombia. Nhiệt độ thích hợp cho Thanh long sinh trưởng và phát triển từ 20 - 34oC. Trong điều kiện thời tiết có sương giá nhẹ với thời gian ngắn cũng sẽ gây ảnh hưởng cho cây Thanh long.

Thanh long sinh trưởng và phát triển tốt ở nhiệt độ từ 15 – 350C. Nếu dưới hoặc trên nhiệt độ này cây sẽ không sinh trưởng được hoặc phát triển chậm, ra hoa và đậu trái ít. Avinoam Nerd et al. (2002) kết luận, nhiệt độ cao (lên tới 380C) vào mùa Hè đã làm giảm số hoa, dẫn tới giảm hơn 4/5 năng suất ở (Israel).

2. Ánh sáng

Cây thanh long thích hợp ở những nơi cường độ ánh sáng mạnh, cây sinh trưởng và phát triển tốt ở các nơi có ánh sáng đầy đủ vì vậy khi bị che nắng thân cây sẽ ốm yếu và lâu cho quả. Tuy nhiên, nếu cường độ ánh sáng quá cao, nhiệt độ cao sẽ làm giảm khả năng sinh trưởng của thanh long. Cây thanh long chịu ảnh hưởng của quang kỳ, ra hoa trong điều kiện ngày dài.

3. Ẩm độ, nước

Cây Thanh long có khả năng chịu hạn, nhưng không chịu úng. Để cây phát triển tốt, cho nhiều trái và trái to cần cung cấp đủ nước, nhất là trong thời kỳ phân hoá mầm hoa, ra hoa và kết trái. Nhu cầu về lượng mưa cho cây là 800 - 2.000 mm/năm, nếu thấp hơn hoặc vượt quá sẽ dẫn tới hiện tượng rụng hoa và thối trái. Có nguồn nước tưới chủ động trong mùa khô, vườn trồng không sử dụng các nguồn nước thải.

Do thân mọng nước nên thanh long có khả năng chịu hạn khá tốt. Cây sinh trưởng phát triển tốt ngay ở những nơi có lượng mưa tương đối thấp (50 – 100mm/tháng). Tuy nhiên, cây cần được cung cấp đủ nước với chu kỳ tưới 4 – 6 ngày/tuần ở các giai đoạn tạo chồi thân và ra hoa đậu trái để đảm bảo cây sinh trưởng và phát triển tốt, đạt năng suất cao.

Thực tế sản xuất cho thấy, tạo stress khô hạn bằng cách phơi gốc và ngưng tưới nước trong 2 – 5 ngày nắng (kết hợp với bón phân và thắp đèn) sẽ giúp cây trổ hoa nhiều và tập trung hơn vào khoảng 3 tháng sau đó.

4. Đất trồng

Thanh long trồng được trên nhiều loại đất từ đất khô cằn, đất cát, đất xám bạc màu, đất phèn đến đất phù sa, đất đỏ bazan, đất thịt, thịt pha sét. Tuy nhiên, để trồng thanh long đạt hiệu quả cao đất phải tơi xốp, thông thoáng, thoát nước tốt, đất phèn nhẹ hoặc đất phù sa phủ trên nền phèn có pH từ 5,5 - 6,5, hàm lượng hữu cơ cao, không bị nhiễm mặn.

5. Dinh dưỡng

Tất cả cây trồng khi cung cấp dinh dưỡng để cây sinh trưởng và phát triển tốt nhất là thông qua con đường hút lên từ rễ, do vậy phải bón đầy đủ chất dinh dưỡng và đúng liều, đúng loại, đúng lượng đúng thời điểm là hiệu quả và căn bản nhất.

Thanh long có nhu cầu dinh dưỡng thấp hơn mức trung bình chung của cây ăn trái khác, nên có thể được trồng trên đất tương đối nghèo dinh dưỡng (đất xám bạc màu, đất phèn,…). Tùy thuộc vào loại đất và tình trạng của cây, nếu được trồng với mật độ 800 trụ/ha thì 1 gốc cần bổ sung khoảng 15 – 20kg phân chuồng + 1kg urê + 3kg lân + 1kg kali mỗi năm.

Như các cây ăn trái khác, thanh long cần được chuyển từ chế độ dinh dưỡng thích hợp cho sinh trưởng sinh dưỡng (nhiều đạm, ít kali) sang sinh sản (ít đạm, nhiều kali). Đối với thanh long thì thời điểm chuyển tiếp này được thực hiện thích hợp nhất vào khoảng 4 tháng trước khi thu hoạch (ngay sau khi xiết nước, trong trường hợp xử lý ra hoa mùa nghịch).

5.1 Các yếu tố giới hạn

Nước là yếu tố giới hạn trong mùa khô. Thiếu nước mà bón phân sẽ không hiệu quả bởi vì năng suất sẽ bị giới hạn do nước chứ không phải do phân. Bón phân không thay được nước bị thiếu, thậm chí nhiều phân quá còn tăng nhu cầu nước làm việc thiếu nước trầm trọng hơn. Như thế, việc bón quá nhiều phân mà thiếu nước năng suất không những không tăng mà còn giảm.

Ánh sáng là yếu tố giới hạn trong mùa mưa. Khi thiếu nắng bón phân không hiệu quả do quang hợp yếu. Lượng phân lúc này cần tiết giảm cho phù hợp nhu cầu của cây. Phân bón cho giai đoạn này cần giảm đạm. Đạm dư cây dễ bị bệnh.

5.2 Phân khoáng và hữu cơ

* Phân khoáng

- Cây trồng có khả năng quang hợp sử dụng năng lượng ánh sáng, khí CO2, nước và khoáng dinh dưỡng để tổng hợp ra các chất hữu cơ cần thiết cho sự phát triển của cây trồng. Khoáng dinh dưỡng được cung cấp cho cây trồng ở dạng phân bón.

- Phân khoáng còn có tên gọi là phân hoá học hay phân vô cơ. Một tên hay dùng nữa trong dân gọi là phân NPK. Phân khoáng hoà tan trong dung dịch đất chính là dạng cây trồng có thể hấp thu trực tiếp.

- Phun lá là cách bón phân có hiệu quả nhanh và hiệu suất sử dụng cao. Phân có chất lượng cao được hoà tan trong nước. Phân có dạng bột vả dạng lỏng. Phân có thể được tưới bằng hệ thống bình thường dùng để tưới nước.

- Cân bằng dinh dưỡng là một khái niệm cơ bản trong bón phân biện đại. Phân bón cân bằng là loại phân có đầy đủ mọi dưỡng chất cho cây phù hợp với đặc trưng khác nhau của mỗi giai đoạn phát triển. Phân phải được bón ngay trước lúc cây có nhu cầu. Không bón sớm, không bón muộn. Không bón nhiều làm lãng phí đầu tư. Không bón ít làm giảm năng suất. Đồng thời, tận dụng mọi nguồn hữu cơ sẵn có bón trả lại toàn bộ cho đất.

* Phân hữu cơ

- Phân hữu cơ là loại phân chứa đầy đủ dưỡng chất cần thiết cho cây trồng. Không thể đạt năng suất cao mà không dùng phân hưũ cơ. Phân hữu cơ có khả năng giữ phân khoáng ở dạng hoà tan và kéo dài hiệu lực của phân khoáng. Đồng thời khi phân huỷ thì phân hữu cơ tạo ra một dãy các chất mang hoạt tính sinh học có tác dụng kích thích tăng trưởng cây trồng. Cuối cùng của quá trình phân huỷ phân hữu cơ trở thành phân khoáng là nguồn dinh dưỡng cho phát triển của cây trồng.

- Phân hữu cơ có tác dụng rất quan trọng cho nhóm cây ăn trái (trong đó có cây thanh long) và cả nhóm cây rau cũng rất cần. Để bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm cần sử dụng phân đã ủ hoai cho cây trồng.

- Tuy nhiên phân hữu cơ không thể thay thế hoàn toàn cho phân khoáng theo nghĩa là không thể chỉ dùng phân hưũ cơ là loại phân duy nhất cho cây trồng bởi vì giá trị dinh hưỡng của phân hưu cơ thấp, không ổn định và tuỳ thuộc vào nguyên liệu xuất xứ.

- Tốt nhất là kết hợp bón phân cân đối toàn diện cả phân khoáng lẫn phân hữu cơ sẽ cho năng suất cao và bền vững.

5.3 Phương pháp ủ phân compost

Cây thanh long rất cần phân hữu cơ cũng như các cây trồng khác, vì vậy có thể tự ủ phân để bón cho vườn cây là biện pháp hiệu quả và rẻ tiền.

* Ích lợi của phân ủ

+ Đơn giản, dễ tiến hành

+ Tiết kiệm thời gian ủ phân

+ Tận dụng tối đa nguồn nguyên liệu tại chỗ

+ Cải thiện độ phì, độ ẩm cho đất

+ Năng suất cây trồng tăng theo hàng năm

+ Hạn chế sự phát triển của sâu bệnh

+ Phân ủ không có mùi, không ảnh hưởng tới môi trường xung quanh, không ảnh huơng tới sức khỏe con người

+ Bón cho tất cả các loại cây trồng vào bất cứ thời điểm nào trong năm

+ Tăng tính bền vững của hệ sinh thái

* Phương pháp thực hiện

* Lựa chọn địa điểm ủ phân:

Sử dụng bèo tây để ủ phân

- Gần nguồn nước, khu chăn nuôi, khu canh tác.

- Thuận tiện cho việc đi lại.

* Chuẩn bị nguyên liệu, dụng cụ

- Nguyên liệu đầu vào có nguồn gốc hữu cơ (các cây họ đậu là tốt nhất)

- Chuẩn bị xỉa phân, cuốc cào, xẻng, bình tưới, phân hóa học bổ sung.

* Ủ phân:

Ủ theo tỷ lệ 1/3 phân: 2/3 chất xanh

Nguyên liệu ủ phân compost đã được chuẩn bị

- Rải đều, lần lượt từng lớp lá, lớp phân, rải một lớp vôi mõng sau đó tưới nước. Cứ như vậy ta sẽ hoàn thành quy trình ủ phân

- Phân ủ song có dạng hình chóp nón, có điều kiện nên đậy kín lại để phân mau hoai mục.

Đảo phân:

Đảo phân và bổ sung thêm chất dinh dưỡng

- Đảo đúng ngày khoảng 30 ngày sau ủ, tiến hành đảo phân để phân hoai mục đều, sau đó đậy lại.

- Kiểm tra độ ẩm, nhiệt độ

- Quan sát mầu, mùi của phân qua từng lần đảo để xử lý, nếu chưa hoai mục thì cần bổ sung thên vôi và tạo độ thoáng cho đóng phân ủ, phân phải oai mục thì mới sử dụng.