Phần này bà con sẽ biết được giống thanh long và quy trình nhân đúng tiêu chuẩn kỹ thuật để trồng thanh long. Nào bắt đầu thôi nào!
1. Đặc tính giống
Đặc tính giống là một vấn đề quan trọng, hiểu biết đầy đủ sẽ giúp chúng ta chủ động trong sản xuất và vận dụng được những thuận lợi để đem lại kết quả cao. Hiện nay ở nước ta trồng chủ yếu hai giống là: Ruột trắng vỏ đỏ và ruột đỏ vỏ đỏ.
Thanh long ruột trắng vỏ đỏ: hiện được trồng chủ yếu tại các tỉnh Bình Thuận, Long An, Tiền Giang.
Thanh long ruột đỏ vỏ đỏ: có hai loại khác nhau là: Thanh long ruột đỏ giống Đài Loan và thanh long ruột đỏ lai tạo của 2 giống thanh long ruột trắng Việt Nam và thanh long ruột đỏ có nguồn gốc từ Côlômbia.
Theo Jean Bourdenut (CIRAD-FLHOR) thì thanh long Việt Nam là loại thanh long ruột trắng, giống thuần do nhân vô tính bằng hom. Sau đó ông đã đưa vào Việt Nam hai giống ruột đỏ và ruột vàng (1995), hiện đang trồng và theo dõi, sức sinh trưởng của hai giống mới nhập yếu hơn và cũng theo Jean Bourdeaut thanh long của ta trái to và ngọt hơn.
1.1. Thanh long ruột trắng
 |
| Thanh Long ruột trắng |
Loại này được trồng phổ biến ở các tỉnh nam Trung Bộ và Nam Bộ nhưng thương hiệu nổi tiếng nhất là ở Bình Thuận, Long An, Tiền giang. Loại thanh long này sinh trưởng và phát triển tốt ở những nơi có cường độ ánh sáng cao và toàn phần. Được trồng trên nhiều loại đất khác nhau như: đất xám bạc màu, đất phèn… nhưng muốn có năng suất cao, đất phải có tầng canh tác tối thiểu từ 30-50 cm1.2. Thanh long ruột đỏ
 |
| Thanh long ruột đỏ |
Thanh long ruột đỏ thích nghi với nơi có nhiều ánh sáng, dưới ánh sáng cao, độ đường tăng, nhiệt độ thích hợp từ 15 – 35°C, nếu dưới nhiệt độ đó cây sẽ phát triển chậm hoặc không sinh trưởng được. Do đó khi trồng cần tận dụng hướng nam và đông nam, nơi có đất đai bằng phẳng và ánh sáng nhiều. Là cây có tính chống hạn thích hợp với các loại đất ở trên núi đá hay bờ rào ở nông thôn và vùng ven biển, đất có tỷ lệ hạt dính 20%, hạt cát 40%, hạt đất 40% sẽ giúp cho cây hấp thụ dinh dưỡng, hàng tháng lượng mưa từ 50 – 100 mm cây sẽ sinh trưởng phát triển tốt.
Thanh long ruột đỏ vỏ đỏ: có hai loại khác nhau là: Thanh long ruột đỏ giống Đài Loan và thanh long ruột đỏ lai tạo của 2 giống thanh long ruột trắng Việt Nam và thanh long ruột đỏ có nguồn gốc từ Côlômbia.
 |
| Thanh Long ruột hồng |
Quả thanh long
Hylocereus polyrhizus ruột màu hồng, đây là giống lai.
 |
| Thanh Long ruột đỏ Đài Loan |
Quả thanh long ruột đỏ Đài loan Hylocereus polyrhizus1.3. Giống khác
 |
| Thanh Long ruột trắng vỏ vàng |
Quả thanh long ruột trắng, vỏ vàng Hylocereus megalanthus
2. Chuẩn bị nhân giống
Ươm cành là phương pháp nhân giống cây trồng bằng cơ quan sinh dưỡng. Cơ sở khoa học của phương pháp tương tự như nhân giống bằng phương pháp chiết cành.
* Những ưu điểm của phương pháp ươm cành.
- Giữ nguyên được đặc tính di truyền của cây mẹ.
- Tạo ra cây giống sau trồng sớm ra hoa kết quả.
- Thời gian nhân giống nhanh.
- Có thể nhân nhiều giống mới từ một nguồn vật liệu giới hạn ban đầu.
* Những nhược điểm.
Việc sản xuất cây giống bằng hom cành có một nhược điểm là đòi hỏi kỹ thuật phức tạp hơn chiết và hạt.
Để có thể sản xuất cây bằng hom cành phải có vườn ươm lớn với đầy đủ hệ thống tưới, hệ thống nhà ươm hom với các luống ươm. Trong quá trình sản xuất chúng ta phải dùng chất kích thích và hỗn hợp ươm hom.
* Phương pháp tiến hành.
Nền ươm được sử dụng là cát khô, than bùn, bột xơ dừa hoặc là nền đất tuỳ thuộc vào điều kiện ươm cành, thời vụ ươm, chủng loại giống và loại cành ươm khác nhau.
Cành ươm được chọn ở giữa tầng tán tương tự chọn cành chiết, chiều dài hom ươm thích hợp từ 30 - 40 cm.
Để tăng khả năng ra rễ của cành ươm, có thể nhúng phần gốc hom ươm vào dung dịch chất điều tiết sinh trưởng như: NAA, IBA, IAA ở nồng độ 2000 - 4000 ppm trong vài giây hoặc ngâm phần gốc hom ươm vào các dung dịch trên ở nồng độ 20 - 40 ppm trong thời gian 10 - 20 phút.
Sau khi ươm cần tưới ướt bề mặt hom thường xuyên ở dạng phun sương để tránh thoát hơi nước. Khi cành ươm có một đợt lộc mới ổn định sinh trưởng và có đầy đủ rễ thì tiến hành ra ngôi và chăm sóc cây cho đến khi đạt tiêu chuẩn xuất vườn.
Giai đoạn từ ươm cho tới khi có rễ và lộc mới ổn định cần được tiến hành trong nhà ươm, khi ra ngôi cần chọn thời điểm có điều kiện thời tiết thuận lợi hoặc ra ngôi trong điều kiện có mái che.
* Những yếu tố ảnh hưởng đến quá trình ra rễ của cành ươm
Cành ươm muốn ra rễ tốt phụ thuộc vào 2 yếu tố cơ bản:
- Yếu tố ngoại cảnh: bao gồm nhiệt độ, ẩm độ, ánh sáng và nền ươm cành.
- Yếu tố nội sinh của cành ươm: bao gồm giống, chất lượng hom ươm (tuổi hom, vị trí hom, dự trữ dinh dưỡng của hom...).
- Yếu tố ngoại cảnh có tính tổng hợp đó là thời vụ, mùa ươm cành, trong năm như yếu tố chìa khóa và có kết luận như sau:
Ảnh hưởng của nhiệt độ và ánh sáng đối với quá trình ra rễ:
- Về ánh sáng: hình như ức chế sự phát sinh hình thành rễ, duy trì sự thiếu hụt ánh sáng sẽ kích thích sự ra rễ...Để xúc tiến quá trình ra rễ có thể thực hiện được bằng cách sử dụng những vật che phủ mờ đục làm yếu cành ươm. Sự làm yếu cành ươm có thể ảnh hưởng đến sự tập trung auxin và những chất khác không bền vững dưới ánh sáng. Đối với nhiều loại cây ăn quả, cành ươm ra rễ thuận lợi trong điều kiện tác động của cường độ ánh sáng thấp.
- Về độ ẩm: kết quả của quá trình khô héo trước khi xuất hiện rễ là nguyên nhân thất bại của việc nhân giống vô tính bằng phương pháp ươm. Chính vì vậy trong kỹ thuật ươm cành người ta phải đảm bảo cho mặt cành ươm luôn ở trạng thái bão hòa bằng cách sử dụng phương pháp phun mù và tốt nhất là phun mù gián đoạn để không làm giảm nhiều nhiệt độ ở vùng rễ ảnh hưởng đến sự ra rễ.
- Về nhiệt độ: nhiệt độ vừa phải sẽ làm giảm bớt sự hô hấp của cành ươm, giảm sự tiêu hao dinh dưỡng, giảm sự thoát hơi nước qua vết cắt ươm cành là điều kiện vô cùng quan trọng trước khi cành ra rễ. Mức độ ảnh hưởng đó tùy thuộc vào điều kiện sinh thái từng địa phương, vào khả năng thích ứng của giống, vào chất lượng hom ươm (tuổi, loại hom...).
- Về nền ươm cành - môi trường ra rễ: thời kỳ từ bắt đầu ươm đến khi ra rễ cành ươm sống được là nhờ chất dinh dưỡng dự trữ của hom ươm và được thỏa mãn về yêu cầu nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm thích hợp. Cho nên nền đất ươm cành không nhất thiết phải là nguồn cung cấp dinh dưỡng hoàn chỉnh nhất, mà cần đạt yêu cầu: đầy đủ độ ẩm, đủ oxy, không chứa nguồn sâu bệnh hại.
Trong kỹ thuật ươm cành, trên thế giới người ta đã sử dụng nhiều nền ươm khác nhau tuỳ thuộc vào điều kiện ươm, điều kiện khí hậu từng nước, từng thời vụ ươm và vào điều kiện rất quan trọng nữa là giống đem ươm, loại cành ươm (cành xanh, cành hoá gỗ mức độ khác nhau...).
Những nền ươm đã được sử dụng là cát thô, than bùn, bột xơ dừa, các chất vô cơ như vanicalete (hợp chất chứa mica), peclite (đá trân châu), dung nham phún thạch núi lửa... Nhiều kết quả nghiên cứu cho thấy pH của nền ươm nên tương tự pH thích hợp cho sinh trưởng của cây mẹ.
- Yếu tố nội sinh: khả năng ra rễ của cành ươm phụ thuộc rất lớn vào bản chất của giống, giống khác nhau khả năng ra rễ cũng khác nhau.
- Ngoài ra cành ươm muốn ra rễ tốt còn phụ thuộc chặt chẽ vào chất lượng của hom giống đem ươm, nghĩa là hom đem ươm phải đảm bảo dự trữ một lượng dinh dưỡng đầy đủ.
- Muốn vậy đối với mỗi giống trong từng thời vụ ươm cụ thể cần xác định được loại cành lấy hom ươm, vị trí trên cành, độ lớn hom, chiều dài hom.
- Về chiều dài hom: tùy giống mà hom ươm cần có chiều dài thích hợp. Với giống thanh long hom có chiều dài 30cm-40cm là tốt.
Tóm lại, để đạt hiệu quả cao bằng phương pháp ươm cành cần phải xác định được: thời vụ ươm thích hợp cho mỗi giống cụ thể (thời vụ mà ở đó thỏa mãn được những yêu cầu về ôn, ẩm độ...và cành ươm tích lũy đầy đủ dinh dưỡng, có được hàm lượng và tỷ lệ auxin thích hợp cho sự ra rễ), chất lượng hom ươm (chiều dài, vị trí hom, loại hom) và có những biện pháp kỹ thuật thích hợp khi ươm .
* Vấn đề sử dụng chất điều hòa sinh trưởng trong kỹ thuật ươm cành
Để tăng khả năng ra rễ của cành ươm, có thể nhúng phần gốc hom ươm vào dung dịch chất điều tiết sinh trưởng như: a NAA, IBA, IAA ở nồng độ 2000
- 4000 ppm trong vài giây hoặc ngâm phần gốc hom ươm vào các dung dịch trên ở nồng độ 20 - 40 ppm trong thời gian 10 - 20 phút.
* Kỹ thuật ươm cành
Quy cách, kích thước cho vườn ươm nhỏ: chiều rộng từ 2,5 - 4m, dài 5 - 10m, chiều cao 1,6 - 1,8m (chiều cao ở 2 bên sườn mái chỉ cần từ 0,8 - 1m, cũng có thể thấp hơn) Nền nhà nên chia thành các luống rộng từ 1-1,2m và cao 10- 15cm, mặt bằng phẳng, đất mịn (xung quanh luống có xây một hàng gạch), khoảng cách giữa các ô gạch 30 - 40cm. Trong các ô rải một lớp cát sạch dày 10- 12cm.
* Môi trường ươm cành
Môi trường để cành ươm mau ra rễ là phải vừa dễ ráo nước vừa giữ đủ nước luôn luôn ẩm để duy trì độ trương của các mô. Nếu nước thoát yếu, môi trường ứ nước, chân cành ươm sẽ thối. Nếu quá thoáng, nước rút nhanh quá, rễ mọc chậm hoặc không mọc. Điều kiện thông khí và giữ độ ẩm cân đối thì rễ ra nhanh: có khi chỉ trong 2 tuần. Thực tế bình thường phải 3 - 4 tuần hay 5 - 6 tuần cành ươm mới có rễ.
Môi trường thường dùng dể ươm cành là cát có trộn mùn cưa, trấu, bột xơ dừa...
* Chọn cành ươm
Dùng những cành bánh tẻ có thể non hơn hoặc già hơn tùy thuộc vào chủng loại cây ăn quả, chọn cành ở lưng chừng tán, ngoài bìa tán, cấp cành cao, những cành không mang hoa, quả và vừa mới ổn định sinh trưởng không lâu, không sâu bệnh.
* Xử lý cành ươm
Sau khi cắt cành ươm xong nhúng vào thuốc trừ bệnh, Viben C 80BHN, hoặc các thuốc trừ bệnh gốc đồng, xử lý cành ươm theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Nhúng thuốc trừ bệnh xong để cành ươm vào sọt nhựa hoặc giàn cho ráo thuốc thì đem trồng vào bầu ươm.
* Thời vụ ươm
Thời vụ ươm tốt nhất là: vụ xuân 10/2 - 20/4 và vụ thu 20/9 - 20/10. Khi rễ của các cành ươm đã mọc đủ dài, hơi chuyển màu từ trắng sang vàng và dẻo thì ra ngôi, có thể ra ngôi trên luống hoặc bầu PE. Không nên bón lót phân sớm, sau ra ngôi 20 - 30 ngày. Có thể tưới thúc nước phân chuồng pha loãng hoặc phân khoáng (600g urê + 400g lân supper + 700g clorua kali) pha trong 200 - 400 lít nước tưới 200 - 400m2.
* Chăm sóc cành ươm
Sau khi ươm cần tưới ướt vừa đủ ẩm bề mặt cành thường xuyên ở dạng phun sương để tránh thoát hơi nước gây héo cành. Khi cành ươm có một đợt lộc mới ổn định sinh trưởng và có đầy đủ rễ thì tiến hành ra ngôi và chăm sóc cây cho đến khi đạt tiêu chuẩn xuất vườn.
Giai đoạn từ ươm cho tới khi có rễ và lộc mới ổn định cần được tiến hành trong nhà ươm, khi ra ngôi cần chọn thời điểm có điều kiện thời tiết thuận lợi hoặc ra ngôi trong điều kiện có mái che.
* Chọn cành trồng
Sau thời gian ươm cành 30 ngày thì có thể chọn những cành mọc cành mới mập, khỏe, không sâu bệnh, không bị cong vẹo đem trồng. Trước khi đem trồng có thể ngưng tưới nước 1 ngày để tập cho cây quen với điều kiện môi trường bên ngoài và phun thuốc trừ bệnh bầu cây giống.
Nhận xét
Đăng nhận xét